Vijfde generatie warmtenet

‘De wisselaar haalt de warmte uit het water, dat een temperatuur heeft tussen 10 en 15 ⁰C’, vertelt technisch projectmanager Ad Quik. ‘We hebben gekozen voor een zogeheten vijfde generatie warmtenet. Doordat het net werkt met zeer lage temperaturen, zijn de leidingen eenvoudig aan te leggen en houden we de aanlegkosten relatief laag. Bij dit project is het nog niet aan de orde, maar volgend jaar zullen we hier, en zeker bij de vervolgprojecten, een WKO aan het systeem koppelen.’ Het systeem is ontworpen om zelfs bij buitentemperaturen tot -10 ⁰C nog voldoende warmte te leveren, zegt Quik. ‘De warmtewisselaar haalt zowel in de zomer als de winter warmte uit het slootwater en is de bron voor de warmtepompen in de drie woningen. In de winter verhoogt een water-waterwarmtepomp van Itho Daalderop op de zolderverdieping van elke woning de watertemperatuur naar 50 ⁰C. Dat is voldoende om de drie woningen warm te krijgen. We gebruiken dunne leidingen, dus het graafwerk is vele malen goedkoper. Maar we kunnen de buizen ook met een speciale boor de grond in ‘schieten’. Dat zorgt ervoor dat we ondergronds lusjes kunnen maken. Op die manier kun je meerdere huizen samen op verschillende warmtewisselaars aan elkaar koppelen.’

Opschaling

De pilot bij de drie woningen is het begin van een project dat uiteindelijk moet uitgroeien tot een  modulair warmtenet voor 1100 woningen. Het toekomstige grotere warmtenet bestaat uit meerdere wisselaars, die straks allemaal met elkaar verbonden zijn. Elke warmtewisselaar belevert drie woningen. De warmtepompen draaien op collectief ingekochte stroom en werken wanneer de stroom het goedkoopst is. De eerste drie voorbeeldwoningen zijn nu op de wisselaar aangesloten. Volgend jaar begint de opschaling en het is de bedoeling dat er vanaf 2027 zo’n 300 tot 400 woningen per jaar aangesloten zullen worden. In 2029, met uitloop naar 2030 moeten er uiteindelijk 1.100 woningen op het warmtenet van Overhees aangesloten zijn. Dat is ongeveer de helft van de wijk.

Vergunningen

De installatie werd meerdere keren uitgesteld, omdat met name de benodigde vergunningen op zich lieten wachten. Drie instanties moesten zich over de plannen buigen. Allereerst de gemeente Soest die een strookje grond van een halve meter breed in eigendom heeft tussen de sloot en de woningen. Aan de overkant van de sloot ligt een voor het publiek ontoegankelijk natuurgebied van Natuurmonumenten. Ook deze instantie wilde vooraf kritisch de mogelijke gevolgen beoordelen.
En dan was er nog het waterschap. Die begroette de lagere temperatuur in de sloot als gevolg van de warmteonttrekking met instemming, maar voorzag wel problemen bij het uitbaggeren van de sloot met al die warmtewisselaars. Om aan dat bezwaar tegemoet te komen kwam de energiecoöperatie met een pragmatische oplossing: Eens in de vijf jaar worden de wisselaars even voor een dag op het droge getrokken.

Laaiend enthousiast

Binnen vijf jaar zo'n 1.100 woningen aansluiten op een netwerk van warmtewisselaars in de sloten is volgens Jessica Doorn van de energiecoöperatie geen wishful thinking. ‘Uit andere wijken in Soest komen laaiend enthousiaste reacties. Enige tijd terug hadden we een bijeenkomst belegd om de belangstelling onder de bewoners te peilen. We dachten toen dat er een paar mensen zouden komen, maar de zaal zat echt helemaal vol. En de meesten staan nu te trappelen om mee te doen.’

Tekst: Mari van Lieshout
Fotografie: Caspar Huurdeman