Juni 2024
Meters maken met modulair installeren
Schouten Techniek, Ursem Modulaire Bouwsystemen en Heddes vormen samen Team Modulair, dat moderne modulaire bouwsystemen op de markt brengt. Schouten ontwikkelt de slimste installaties voor elektra, verwarming, koeling en ventilatie, die vooraf zoveel mogelijk in de wanden en daken worden gemonteerd. Op locatie worden de complete modules geplaatst en aangesloten. Dat is efficiënter en dus een ideale manier om de bouwproductie flink op te schroeven.
Voor 2030 wil het kabinet 981.000 woningen uit de grond stampen. Een onhaalbaar aantal, denkt Marco Meerhof, tenzij je een slim bouwproces bedenkt. Meerhof is bouwteammanager modulaire bouw bij Schouten Techniek. Met de modulaire oplossingen die het bedrijf uit Zwaag – in samenwerking met Heddes Bouw & Ontwikkeling en Ursem Modulaire Bouwsystemen - al jaren in de markt zet, bespaar je vooral op tijd, materiaal- en transportkosten. ‘Dankzij onze standaardoplossingen produceren we seriematig vier tot acht modules per dag. Dat varieert van 3D-badkamers, modules van woningen met een slaap-, woon- en badkamer tot complete woningen. Geheel voorzien van tegels, wastafel, douche, afleversets, een complete techniekruimte en ingebouwde meterkast.’ Desgewenst kan Schouten in de productiehal ook al een bed en meubilair plaatsen, vertelt Meerhof, die aangeeft dat deze manier van bouwen het aantal bewegingen op de bouwplaats vermindert. Ook de CO2-uitstoot daalt aanzienlijk.
De snelheid waarmee deze modules van de band rollen, betekent niet dat er ingeleverd wordt op kwaliteit. Meerhof: ‘We bouwen woningen voor permanent gebruik die gerust vijftig tot zeventig jaar meegaan. Zo leveren wij flexwoningen op voor NH bouwstroom, een samenwerkingsverband van woningcorporaties in de provincie Noord-Holland. Die hebben dezelfde kwaliteit als permanente woningen die wij maken. We houden ons, ook bij die flexibele woningen, aan alle voorschriften vanuit Bbl, Beng en MPG. Door de hoge mate van losmaakbaarheid kunnen wij deze legoblokken na tien tot vijftien jaar uit elkaar halen om elders in een gewijzigde configuratie weer op te bouwen.’
Samenwerken vanuit Bim
De ogenschijnlijk eenvoudige woonmodules steken volgens Meerhof toch net even iets anders in elkaar dan een bouwpakket van Ikea. Bim is daarbij hét ideale digitale hulpmiddel. ‘In het voortraject ontvangen we vaak tekeningen en informatie in een pdf. Maar zodra er een definitief model is, ontwerpen en moduleren we dat in Bim. Vervolgens gebruiken onze toeleveranciers en partners dat model voor hun deel van het project. Ons primaire doel is het produceren van modules. Deze woningen en badkamers worden geleverd in het gehele land. Op locaties buiten Noord-Holland werken wij veel samen met partners voor de plaatsing en inbedrijfstelling. Als onderdeel van het modulaire spel willen we namelijk zo min mogelijk bewegingen op locatie en zo veel mogelijk toegevoegde waarde in de productiehal. Dankzij de duidelijke Bim-modellen begrijpt iedere derde partij wat er in de laatste fase moet gebeuren.’
‘We produceren seriematig vier tot acht woonmodules per dag’
Geoliede productielijn
In de productiehal bouwt Schouten Techniek zowel IDS (Interne Draagconstructies Staal), IDB (Interne Draagconstructies Beton) als CLT (Cross Laminated Timber). Daarbij maakt het volgens Meerhof niet uit voor welk woondoel de modules worden gebruikt. ‘Studentenflats, sociale huurwoningen, woon-zorgcomplexen, noodopvang voor statushouders, vrije huursector; wat de opdrachtgever ook nodig heeft, we bouwen het. Wat wel uitmaakt is de hoogte en configuratie van het project. Met IDS bouwen we tot acht bouwlagen en met IDB gaan we bij ons nieuwe project Waldorp Four in Den Haag tot 23 bouwlagen en zeventig meter hoog.’
Om het maakproces te stroomlijnen kent de productiefaciliteit verschillende afdelingen. ‘In wat wij de aorta noemen, maken we de wanden inclusief isolatie en installaties. Deze kant-en-klare wanden gaan de buffer in, waarna de assemblage-afdeling deze samenbrengt tot complete modules of woningen. Daarbij is de productievolgorde veelal de plaatsingsvolgorde op locatie. Net als in een autofabriek schuift de module door naar het volgende installatiestation, tot er een afgewerkt product van de band rolt. Een goede afstemming tussen de afdelingen die de elementen bouwen en daarna afleveren in de assemblagehal is cruciaal voor een soepele doorloop. Als basis wordt de IDS of IDB technische betonvloer gebruikt. Onze vloerenpartners brengen de installaties zoals riolering en vloerverwarming aan voordat we het beton storten.’
De 3D-badkamers ziet Schouten als een halffabricaat dat door een installateur of aannemer wordt aangekocht. Meerhof: ‘Om het proces te optimaliseren denken wij mee met de installateur en aannemer op locatie. De uitdaging is om in de hal zoveel mogelijk installatiedelen mee te nemen en het aantal bewegingen op locatie tot een minimum te beperken. Dit geldt vanzelfsprekend ook voor installatiedelen van een eventuele exploitant van warmte en koude, zoals afleversets, distributieleidingen en energiebemetering.’
Just in time
Zoals Schouten Techniek ‘just in time’ materialen aangeleverd krijgt in haar productiehal, levert het op haar beurt de modules en badkamers ‘just in time’ af op de bouwplaats. ‘De opslagcapaciteit in onze fabriek in Wognum is beperkt. We kunnen maximaal vijftig modules kwijt. Daarmee vangen we enerzijds kleine stagnaties in de fabriek op en kunnen we de modules een dagje langer laten staan als er op de bouwlocatie even wat stagnatie in het bouwproces is, omdat bijvoorbeeld een hoogwerker niet kan draaien op een dag met veel wind.’
Mix en match
Modules klinkt als honderd keer hetzelfde, maar van een eenheidsworst is volgens Meerhof zeker geen sprake. ‘Om de bouwstroom te versnellen, ontwierpen we een standaardwoning in verschillende afmetingen. En omdat je niet overal in Nederland dezelfde configuratie wilt, kan je onze modulewoningen combineren. Je kunt ze positioneren, stapelen in verschillende samenstellingen; carrés met binnenplaats, maar ook L-vormige gebouwen zijn mogelijk met verschillende woningtypen. En allemaal met hun eigen gevelmateriaal, met balkon, in corridor of op een galerij. Dat levert leuke, mooie en vooral ook betaalbare variaties op.’
Exceptioneel transport
Een module weegt al snel 30 tot 40 ton en meet soms wel 4 meter breed en 13 meter lang. Een klus waarvan een gewone vrachtwagen door z’n assen zakt. Daarom schakelt Schouten Techniek de grote jongens in. Diepladers die tot wel 40 ton kunnen transporteren vervoeren de, tegen alle weersomstandigheden ingepakte, modules naar bouwplaatsen door heel Nederland. Daarbij vormen de rijkswegen geen probleem en escorteren transportbegeleiders indien nodig deze exceptionele ladingen veilig naar het eindpunt, dat zich vaak in een drukke en krappe binnenstad bevindt.
Tekst: Laura Timmermans
Fotografie: Paul de Ruiter Architects en Schouten Techniek
Lees meer artikelen in het dossier Waterleidinginstallaties