EW01 cover 600
8 januari 2026

Energiedelen dwingt installateur tot systeemdenken

Energiedelen tussen consumenten: nieuwe kansen én aandachtspunten voor installateurs

energiedelen

Huishoudens met zonnepanelen zoeken naar manieren om hun overschot lokaal te benutten, bijvoorbeeld binnen een VvE, wooncomplex of energiecoöperatie. Met het ingaan van de nieuwe Energiewet sinds 1 januari dit jaar ontstaat hiervoor meer ruimte. Voor installateurs betekent dit een verschuiving van individuele installaties naar complexere, collectieve energiesystemen.

Energiedelen staat in Nederland nog in de ontwikkelfase, maar past in de bredere trend naar lokale en collectieve energiesystemen. Voor installateurs die hun rol willen verbreden richting systeemintegratie en energiesturing, biedt deze ontwikkeling duidelijke kansen – mits de risico’s goed worden beheerst.

Collectieve systemen vragen andere expertise

Bij energiedelen gaat het niet alleen om de opwek van zonnestroom, maar vooral om de verdeling en sturing van energie. In de praktijk vraagt dit om slimme meters, energiemanagementsystemen (EMS), verdeelinrichtingen achter de meter en koppelingen met laadpalen, warmtepompen en eventueel opslag. Projecten worden daardoor technisch en organisatorisch complexer. Met name bij VvE’s en wooncomplexen zal de vraag toenemen naar installateurs die kunnen meedenken over het totale energiesysteem, inclusief monitoring en beheer.

Adviesrol groeit

Opdrachtgevers hebben veel vragen over wat juridisch en technisch mogelijk is. Hoewel energiedelen technisch steeds beter kan worden ingericht, blijft een energieleverancier wettelijk verplicht als tussenpartij. Vooralsnog lopen consumenten en dus ook installateurs aan tegen de situatie dat er nog nauwelijks energieleveranciers zijn die dit willen faciliteren. De op 1 januari van kracht geworden nieuwe Energiewet voorziet (nog) niet in een verplichting. De politiek werkt op dit moment wél aan regels die leveranciers verplichten dit wel te doen. Dat voorstel zal naar verwachting midden 2026 door de Tweede Kamer worden behandeld. Als het zover komt – en dat is wel de verwachting - zullen installateurs vaker een adviserende rol krijgen als consumenten energie willen gaan delen. Al doen zij er goed aan hun verantwoordelijkheden duidelijk te begrenzen. Juridische en financiële aspecten liggen nadrukkelijk buiten het technische domein.

Relevantie door netcongestie

Ook de toenemende netcongestie zal de interesse in lokale benutting van energie versnellen zo is de verwachting. Door opgewekte stroom direct lokaal te gebruiken of slim te sturen, kan de belasting van het elektriciteitsnet worden beperkt. Dat maakt energiedelen ook interessant bij nieuwbouw- en renovatieprojecten waar netcapaciteit een knelpunt vormt.

Lees ook:

UV07850 (1)In Zaandam installeert een monteur een thuisbatterij (foto: Sander van der Torren)

Kansen en bedreigingen voor installateurs 

Kansen

  • Meer vraag naar collectieve PV-installaties
  • Groei van projecten met energie­management en slimme sturing
  • Versterking van de advies- en integratierol van de installateur
  • Extra werk in engineering, beheer en onderhoud
  • Energiedelen als oplossing bij netcongestie

Bedreigingen

  • Juridische complexiteit en mogelijke aansprakelijkheidsrisico’s
  • Veranderende wet- en regelgeving
  • Afhankelijkheid van software en dataplatforms
  • Onduidelijke verwachtingen bij opdrachtgevers
  • Toenemende concurrentie van IT- en energieplatforms