26 februari 2025
Impact van warmtepompen op het elektriciteitsnet in kaart gebracht
Warmtepompen vragen minder vermogen dan eerder werd gedacht
Meer dan 700.000 woningen en gebouwen in Nederland hebben een warmtepomp. Maar welk effect heeft dit op het elektriciteitsnet? Onderzoek van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) laat zien dat volledig elektrische warmtepompen het elektriciteitsnet meer belasten dan hybride warmtepompen, maar minder dan zonnepanelen of elektrische voertuigen.
Het is voor het eerst dat er op zo'n grote schaal onderzoek is gedaan naar het effect van woningen met een warmtepomp op het elektriciteitsnet. Het onderzoek gaat uit van de slimme meterdata van meer dan 6.000 woningen. Eén van de conclusies is dat volledig elektrische warmtepompen hogere pieken op het elektriciteitsnet veroorzaken dan hybride warmtepompen. De volledig elektrische warmtepompen hebben meer elektriciteit en elektrisch vermogen nodig. Dit komt omdat ze niet terugvallen op een cv-ketel als het buiten erg koud is. Dit kan een hybride warmtepomp wel.
Nog genoeg mogelijk op elektriciteitsnet
Het effect van warmtepompen op het net blijkt niet alleen af te hangen van de hoeveelheid vermogen die ze vragen. Ook het moment waarop ze elektriciteit vragen en hoeveel warmtepompen dat tegelijk doen is belangrijk. Het onderzoek laat zien dat warmtepompen minder vermogen tegelijk vragen dan eerder werd gedacht. Dit geldt ook voor volledig elektrische warmtepompen. Bovendien is er nog genoeg mogelijk op het elektriciteitsnet.
De resultaten van het onderzoek leveren belangrijke informatie op voor netbeheerders, beleidsmakers, corporaties én installateurs
Waardevolle informatie voor energietransitie
De resultaten van het onderzoek leveren belangrijke informatie op voor de energietransitie. Het is nu duidelijker hoeveel invloed warmtepompen hebben op het elektriciteitsnet. Ook toont het onderzoek de volledige elektriciteitsvraag per woning. Dat is met de zonnepanelen en elektrische voertuigen meegerekend. Met deze informatie kunnen netbeheerders beter inschatten wat er mogelijk is op het huidige elektriciteitsnet. Zo kunnen zij ook beter investeringen in het net plannen. Verder helpt het beleidsmakers van bijvoorbeeld gemeenten of woningcorporaties in te schatten wat haalbaar is op het gebied van de energietransitie.
Wat betekent dit voor installateurs?
Ook voor installateurs biedt het rapport belangrijke inzichten. De verwachte piekbelasting bij extreme kou, de invloed van woninggrootte en de wisselwerking tussen verschillende elektrische installaties kunnen helpen bij het adviseren van klanten over de juiste warmtepompkeuze en netbelasting. Daarnaast benadrukt het rapport de noodzaak van slimme energieoplossingen om de netbelasting te optimaliseren, zoals load balancing en thuisbatterijen. Ook daarbij is een sleutelrol weggelegd voor installateurs.
Over dit onderzoek:
Onderzoeksbureau BDH deed dit onderzoek in opdracht van RVO, dat hiervoor samenwerkte met Techniek Nederland en Netbeheer Nederland. Lees alle onderzoeksresultaten en conclusies in het rapport op de website van RVO.nl.
Conclusies uit het rapport
Grootte van woning
Een belangrijke conclusie is dat grootte van een woning de sterkste indicator voor de piekbelasting. Hoe groter het verliesoppervlak, hoe hoger de warmtevraag en daarmee het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp. Verder veroorzaken woningen met een all-electric warmtepomp gemiddeld een hogere piekbelasting (2,8 kW) dan woningen met een hybride warmtepomp (1,7 kW). Bij -10°C schakelen hybride warmtepompen grotendeels over op de cv-ketel, terwijl all-electric warmtepompen blijven draaien.
Seizoensinvloeden
Ook blijkt dat de netbelasting toeneemt in koude periodes. Echter, hybride warmtepompen bereiken een bovengrens in vermogen omdat de cv-ketel bijspringt. Verder komt naar voren dat de piekvermogens van woningen met een laadpaal aanzienlijk hoger liggen. Laadvermogens van EV’s varieert doorgaans tussen 6 en 11 kW. Bovendien blijkt dat teruglevering door zonnepanelen vaak een hogere piek veroorzaakt dan de elektriciteitsafname.