18 november 2026
VDW: houd alle routes open naar een aardgasvrije toekomst
Groen gas niet voortijdig uitsluiten
De Vereniging voor Duurzame Warmte (VDW) onderschrijft de noodzaak om de verduurzaming van de Nederlandse woningvoorraad te versnellen, zoals beschreven in het gepubliceerde Eindrapport Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) ‘Energietransitie van de woningvoorraad’. De vereniging noemt de uitfasering van hybride warmtepompen na 2035 echter voorbarig en roept het kabinet op om bij de verdere uitwerking van het IBO niet alleen te sturen op een vastomlijnd eindbeeld (all-electric), maar ook ruimte te houden voor technische en praktische mogelijkheden om daar te komen.
Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening stuurde het IBO-rapport ‘Nieuwe Energie’ op 16 november 2026 naar de Tweede Kamer. In het rapport adviseert zij om bij de toekomstige warmtevoorziening van woningen niet te rekenen op groen gas, omdat de beschikbaarheid ervan onzeker is. VDW begrijpt deze onzekerheid, maar vindt het onverstandig om groen gas daarmee feitelijk uit het toekomstige beeld voor de woningvoorraad te laten verdwijnen. Het is op dit moment onvoldoende duidelijk hoe de warmtevoorziening richting 2050 er precies uit zal zien. De beschikbaarheid van duurzame energiebronnen, de ontwikkeling van warmtenetten en de capaciteit van het elektriciteitsnet spelen daarin allemaal een rol. Juist daarom is het belangrijk om alle potentiële verduurzamingsroutes open te houden.
Stapsgewijs elektrificeren
Het IBO adviseert te kiezen voor all-electric-ready warmtepompen. VDW benadrukt dat hybride verwarmen juist de mogelijkheid biedt om de warmtevraag stapsgewijs volledig te elektrificeren. Afhankelijk van de woning en de gekozen installatie kan een hybride systeem worden uitgebreid tot een volledig elektrische warmtevoorziening. Dat kan bijvoorbeeld door de woning verder te isoleren, het afgiftesysteem aan te passen, een warmwatervat toe te voegen of de verwarmingscapaciteit uit te breiden met een extra warmtepomp.
De kracht van de hybride route is volgens de VDW dat woningeigenaren direct hun aardgasverbruik met gemiddeld 75% verlagen, zonder dat zij alle investeringen in één keer hoeven te doen. ‘Een hybride warmtepomp is per definitie all-electric-ready. Je zet vandaag al een grote stap in het verduurzamen van je woning en houdt de deur open om later, bijvoorbeeld met een warmwatervat, extra warmtepomp of batterij, volledig elektrisch te gaan. Deze stapsgewijze aanpak maakt de transitie bereikbaar voor veel meer huishoudens’, aldus Peter Cool, voorzitter Vereniging voor Duurzame Warmte
Uitfasering hybride warmtepompen vanaf 2035 voorbarig
VDW plaatst vraagtekens bij het voorstel om de normering die vanaf 2029 in moet gaan, vanaf 2035 aan te scherpen naar volledig elektrisch verwarmen. Het IBO erkent zelf dat hybride warmtepompen meerwaarde bieden voor het energiesysteem en dat de overstap naar all-electric in een deel van de woningen aanvullende investeringen vraagt in isolatie en het warmteafgiftesysteem. Bovendien houdt het IBO geen rekening met de eenvoudige overstap van hybride naar all electric met behoud van dezelfde warmtepomp.
Ook is nog onvoldoende duidelijk in hoeverre de huidige problemen op het elektriciteitsnet in 2035 zijn opgelost. Het is daarom voorbarig om nu al een einddatum te verbinden aan een technologie die een belangrijke bijdrage levert aan de verduurzaming van de woningvoorraad.
Houd ruimte voor verschillende oplossingen
Volgens VDW vraagt de verduurzaming van de woningvoorraad om een combinatie van oplossingen die passen bij de woning en mogelijkheden van de eigenaar, de wijk en de beschikbare energie-infrastructuur. Dus: Warmtenetten waar die haalbaar zijn, elektrische warmtepompen waar dat kan en direct inzetbare, slimme hybride systemen als flexibele verduurzamingsroute.
VDW roept het kabinet daarom op om bij de verdere uitwerking van het IBO niet alleen te sturen op een vastomlijnd eindbeeld, maar ook ruimte te houden voor technische en praktische mogelijkheden om daar te komen.
Samenvatting IBO-rapport ‘Nieuwe energie’
Het IBO concludeert dat de verduurzaming van de Nederlandse woningvoorraad weliswaar op gang is gekomen, maar dat vooral de overstap van aardgas naar duurzame warmte veel te langzaam gaat. De CO₂-uitstoot van de gebouwde omgeving is sinds 2010 met 36,9 procent gedaald en isolatie en zonnepanelen zijn breed toegepast. Toch is slechts 12,3 procent van de woningen volledig aardgasvrij. Voor circa 7 miljoen woningen resteert daarmee een opgave richting 2050. Om die allemaal aardgasvrij te krijgen, moeten jaarlijks ongeveer 300.000 woningen worden aangepakt. Het huidige tempo moet daarvoor met een factor 3 tot 6 omhoog.
Belangrijkste conclusie voor de installatiesector
Voor de installatiesector is vooral de richting interessant: het IBO ziet een toekomst waarin aardgas structureel wordt uitgefaseerd, groen gas geen grootschalige ontsnappingsroute voor woningen vormt en warmtepompen een veel grotere rol krijgen. Hybride wordt daarbij niet afgeschreven, maar juist gepositioneerd als tussenstap, bij voorkeur met installaties die later all-electric kunnen worden gemaakt.
Tegelijkertijd worden warmtenetten sterker geprioriteerd: niet overal een warmtenet proberen te realiseren, maar publieke middelen concentreren op die wijken waar collectieve warmte technisch of economisch echt meerwaarde heeft.
De kernboodschap is daarmee: de techniek is niet het grootste struikelblok. Het ontbreekt vooral aan samenhangende regie, langjarige beleidszekerheid, financiering en duidelijke keuzes over welke warmteoplossing waar moet komen. Zonder die duidelijkheid blijven bewoners, gemeenten, warmtebedrijven, netbeheerders én marktpartijen op elkaar wachten.
Download het rapport